Skleroterapia

Przygotowanie preparatu

Przygotowanie preparatu

Pajączki żylne są wewnątrzskórnymi poszerzeniami splotu żylnego, powstającymi zazwyczaj na powierzchniach ud oraz podudzi. Mogą układać się w formie rozgałęzionych, prostych bądź krzaczasto rozgałęzionych drobnych naczyń – zwykle koloru niebieskiego, niebiesko – czerwonego lub czerwonego. Żyły siatkowate to wąskie, kręte naczynia zlokalizowane w tkance podskórnej widoczne pod postacią niebieskich i niebiesko – zielonkawych naczyń żylnych. Żylaki, to większe (co najmniej 3 mm) poszerzenia naczyń żylnych, widoczne w obrębie kończyn dolnych pod postacią poskręcanych żył.

Pajączki i żyły siatkowate to znacznym stopniu problem estetyczny. Mogą im jednak towarzyszyć dolegliwości związane z niewydolnością układu żylnego takie, jak bóle, uczucie ciężkości lub zmęczenia w obrębie kończyn dolnych. Podobne lub też często bardziej nasilone dolegliwości towarzyszyć mogą obecności żylaków kończyn.  Wraz z postępem choroby pojawiają się często stany zapalne skóry, która z czasem, zarówno nad żylakami, jak i w dolnej części goleni przybiera ciemniejszy odcień. Mogą pojawić się zmiany troficzne skóry pod postacią jej przebarwienia, pogrubienia i stwardnienia a nawet owrzodzenia żylnego goleni.

Zabieg skleroterapii wykonywany jest w trybie ambulatoryjnym. Skleroterapia jest jednym ze sposobów leczenia zmian towarzyszących niewydolności żył kończyn dolnych. W wielu przypadkach skleroterapia jest optymalnym sposobem leczenia. O wyborze odpowiedniej metody (w tym przypadku skleroterapii) zdecyduje Lekarz wspólnie z Panią/Panem uwzględniając rodzaj stwierdzanych zmian oraz ich przyczyny.

O kwalifikacji do leczenia zabiegowego decydujemy na podstawie objawów, badania fizykalnego jak również wyniku badania ultrasonograficznego układu żylnego (badanie USG Doppler).

W procesie kwalifikacji do zabiegu lekarz może stwierdzić przeciwwskazania do zabiegu. W większości przypadków przed zabiegiem nie będzie koniecznie wykonywanie badań laboratoryjnych krwi. Po skleroterapii konieczna będzie terapia uciskowa (bandaże lub gotowe wyroby uciskowe – pończochy, podkolanówki).

U niektórych pacjentów, ze względu na stan ogólny, jak i obecność istotnych czynników ryzyka wystąpienia zakrzepicy żył głębokich w okresie okołozabiegowym  konieczne może być wdrożenie profilaktyki przeciwzakrzepowej i podanie leków zmniejszających krzepnięcie. O ewentualnym włączeniu profilaktyki zadecyduje lekarz. Ze względu na fakt, że chory po zabiegu skleroterapii jest szybko uruchamiany terapii uciskowej konieczność stosowania farmakologicznej profilaktyki przeciwzakrzepowej występuje rzadko.

Opis zabiegu skleroterapii

Skleroterapia

Skleroterapia

Przy pomocy skleroterapii leczyć możemy zarówno pajączki żylne, małe i duże żylaki jak również niewydolność dużych żył układu powierzchownego. Zabieg polega na nakłuciu naczynia igłą a następnie wstrzyknięciu do jego światła leku (substancji chemicznej) powodującej podrażnienie ściany naczynia i jego obkurczenie a następnie reakcję zapalną prowadzącą do zamknięcia światła żyły i jej zarośnięcia. Klinicznie skutkuje to zmniejszeniem lub nawet całkowitym zniknięciem pajączków żylnych czy żylaków, co jednak nie zawsze jest osiągane – skuteczność zabiegu różni się pomiędzy pacjentami i zależy od charakteru i stopnia zaawansowania zmian. Czasami naczynia pozostają drożne i nie zarastają, wymaga to powtórzenia, czasem kilkakrotnego zabiegu lub zastosowania innych metod.

Leczenie przy pomocy skleroterapii może być wykonane w trakcie jednej lub kilku sesji. Zależy to od rozległości i wielkości zmian oraz od skuteczności leczenia. O zakresie wykonywanego zabiegu, jak również prawdopodobnej liczbie sesji skleroterapii poinformuje Panią/Pana lekarz. W przypadku rozległych zmian musimy pamiętać o ograniczeniach dotyczących objętości leku, który można podać w trakcie jednej sesji.

Po zabiegu zakładany jest wyrób uciskowy (pończochy lub bandaże), następnie pacjent jest uruchamiany, zalecamy chodzenie przez co najmniej 15-30 minut. Lekarz prowadzący poinformuje Panią/Pana kiedy możecie Państwo udać się do domu.

Postępowanie po zabiegu

O sposobie postępowania poinformuje Panią/Pana lekarz, zwracając uwagę na informacje dotyczące:

  • poruszania się (chodzenia) oraz rehabilitacji,
  • ewentualnego leczenia przeciwbólowego,
  • okresu stosowania terapii uciskowej,
  • sposobu pielęgnacji skóry operowanej okolicy,
  • stosowania profilaktyki przeciwzakrzepowej (o ile jest to potrzebne, otrzyma Pani/Pan receptę na heparynę drobnocząsteczkową),
  • terminu wizyty kontrolnej.

Skleroterapia z podświetlaczem żył – Veinlite

Zlecone leki należy stosować zgodnie z zaleceniami lekarza.

O właściwym sposobie stosowania kompresjoterapii poinformuje lekarz. Bezpośrednio po zabiegu zalecamy pozostawienie na kończynie wyrobu uciskowego także w nocy, następnie nosimy ją w ciągu dnia a na noc zdejmujemy. Rezygnacja lub nieprawidłowe stosowanie wyrobów uciskowych po zabiegu może skutkować większą skłonnością do przebarwień skóry

Po powrocie do domu nie zaleca się unieruchomienia – można i należy chodzić, jak również wykonywać czynności domowe. W większości przypadków w dniu kolejnym można udać się do pracy – prosimy o zapytanie lekarza prowadzącego o możliwość podjęcia pracy.

Po skleroterapii:

  • nie należy opalać się (dotyczy także solarium)
  • nie należy stosować kremów „samo-opalających”.
  • należy unikać ekspozycji skóry na wysokie temperatury (np. gorące kąpiele). – stosowanie jakichkolwiek terapii (także kosmetycznych) na okolicę poddaną skleroterapii należy bezwzględnie uzgodnić z lekarzem.

W większości przypadków po zabiegu nie jest konieczne leczenie przeciwbólowe po zabiegach skleroterapii. Lekarz poinformuje Panią/Pana o terminie wizyty kontrolnej.

Efekty zabiegu, rokowanie

Kompresjoterapia (pończocha) pozabiegowa

Skleroterapia jest skuteczną metodą leczenia pajączków, żył siatkowatych, żylaków a nawet malformacji żylnych. Zabieg skleroterapii nie zawsze jest leczeniem ostatecznym, eliminującym przyczynę choroby i mogą pojawiać się nawroty. Częściej, niż nawrót choroby w miejscu leczonym skleroterapią, pojawiają się nowe zmiany w innej lokalizacji. Jest to wyrazem postępu choroby i może wymagać wykonania kolejnych zabiegów skleroterapii lub zmiany sposobu leczenia. Wykonanie skleroterapii ma znaczenie zarówno estetyczne jak i zdrowotne. Po zabiegu mogą wystąpić powikłania a ostateczny efekt widoczny będzie po ich ustąpieniu. Szczególnym powikłaniem są przebarwienia – pojawiają się częściej w przypadku predyspozycji lub ekspozycji na światło słoneczne. Na ostateczny efekt zabiegu wpływać może także postępowania Pacjenta po zabiegu – jak wspomniano wcześniej należy unikać opalania się oraz przestrzegać zasad higieny, jak również w okresie bezpośrednio po zabiegu stosować leczenia uciskowe.

Choroby żył kończyn dolnych mają charakter przewlekły i postępujący. Stąd też w przyszłości pojawić się mogą (ale nie muszą) kolejne pajączki lub żylaki zarówno w innych okolicach, jak i w okolicy wykonanego zabiegu. Nie sposób przewidzieć, u kogo i w jaki sposób rozwinie się choroba oraz w jakim czasie będzie postępować. W przypadku kwalifikacji do leczenia skleroterapią nie należy zastępować zabiegu innymi formami leczenia (np. farmakoterapią). W większości zabiegów udaje się osiągnąć dobry efekt leczniczy i estetyczny. Nie zapobiega to, jak wspomniano pojawieniu się niewydolności kolejnych naczyń żylnych w przyszłości. Obserwacje te skłaniają do pozostawania pod opieką lekarską i okresowych kontroli stanu kończyn u wszystkich chorych kwalifikowanych i poddanych leczeniu. W przypadku pojawienia się nowych żylaków czy też nawrotu żylaków w miejscu operowanych koniecznie mogą być kolejne zabiegi skleroterapia lub zmiana sposobu leczenia.

Przygotowano na podstawie: Formularza ”Informacji dla Pacjenta” opracowanego przez zespół  Polskiego Towarzystwa Flebologicznego w składzie: Tomasz Urbanek, Piotr Hawro, Marcin Gabriel.